Tính đến năm 2016, trên thế giới có khoảng 13% dân số trưởng thành được chẩn đoán mắc bệnh béo phì (theo WHO). Từ năm 1975 đến nay, tỷ lệ người mắc bệnh béo phì đã và đang tăng lên nhanh chóng. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến sự phát triển của căn bệnh này, hãy cùng tìm hiểu nhé!
1. Béo phì là gì?
Béo phì là tình trạng tích tụ mỡ một cách bất thường hoặc quá mức cho phép gây suy giảm sức khỏe.
Béo phì là một căn bệnh rất phổ biến trên thế giới đặc biệt là ở các nước phát triển. Béo phì có thể xảy ra trên mọi lứa tuổi với cả người lớn và trẻ em. Tính đến năm 2016 trên thế giới có hơn 650 triệu người trưởng thành (trên 18 tuổi) mắc bệnh béo phì và hơn 340 triệu trẻ em và thanh thiếu niên (từ 5 đến 19 tuổi) bị béo phì hoặc thừa cân(theo WHO).
Một phương pháp rất phổ biến hiện nay dùng để xác định bệnh béo phì ở bệnh nhân là đo Chỉ số khối cơ thể (BMI). BMI được hiểu là tỉ lệ giữa cân nặng của một người (tính bằng kilogam) trên bình phương chiều cao (tính bằng mét). Chỉ số BMI từ 30 đến 39,9 nghĩa là bạn đang mắc bệnh béo phì.
Béo phì gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và cuộc sống của người bệnh. Người mắc căn bệnh này có thể gặp các biến chứng nguy hiểm như:
- Khó thở
- Cơ thể mệt mỏi
- Đau nhức khớp xương và các chi
- Cao huyết áp
- Mỡ máu cao
- Bệnh tim mạch
- Bệnh tiểu đường
- Bệnh ung thư
- Đột quỵ
Tìm hiểu thêm: Mối liên hệ mật thiết giữa béo phì và tiểu đường tuýp 2
2. Nguyên nhân dẫn đến bệnh béo phì
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến béo phì. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến của căn bệnh này.
Do di truyền
Di truyền có một vai trò quan trọng trong việc chuyển đổi các chất béo trong thức ăn thành năng lượng một cách hiệu quả. Sự sai hỏng trong hệ gen là nguyên nhân quan trọng quyết định nguy cơ mắc bệnh béo phì của một người. Người có cha mẹ bị bệnh béo phì có nguy cơ mắc căn bệnh này cao hơn so với người khác.
Người béo phì do di truyền thường gặp nhiều khó khăn trong việc điều trị. Đôi khi dù họ đã thực hiện chế độ dinh dưỡng nghiêm ngặt nhưng hiệu quả điều trị vẫn không thực sự tốt.
Tuổi tác và bệnh béo phì
Mặc dù béo phì có thể xảy cả trên trẻ em và người lớn, tuy nhiên tỷ lệ mắc phải theo từng độ tuổi cũng có sự chênh lệch không nhỏ. Khi bạn già đi, sự thay đổi nội tiết tốt trong cơ thể thay đổi làm tăng nguy cơ mắc bệnh béo phì. Đồng thời lượng cơ trong cơ thể cũng có xu hướng giảm dần theo tuổi tác. Khi đó nhu cầu tiêu thụ calo giảm cũng khiến bạn khó kiểm soát cân nặng hơn.
Chế độ dinh dưỡng có quá nhiều calo
Nếu bạn tiêu thụ nhiều calo hơn mức cần thiết, cơ thể sẽ tích trữ calo dưới dạng chất béo. Điều này làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì.
Những thực phẩm có xu hướng làm tăng nguy cơ béo phì bao gồm:
- Thức ăn nhanh
- Đồ chiên như khoai tây chiên, cánh gà chiên,…
- Các món ăn có nhiều bơ và sữa
- Thực phẩm có chứa đường như bánh nướng, bánh quy
- Nước ngọt và nước có gas
- Các loại sốt chấm chứa “đường ẩn” như tương ớt, tương cà
Không hoạt động thể chất thường xuyên
Thiếu hoạt động thể chất là một yếu tố quan trọng gây nên tình trạng béo phì. Một phần nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ người thừa cân béo phì ngày càng tăng là do sự phát triển nhanh chóng của công nghiệp hóa. Các phương tiện như ô tô, xe máy đã trở nên rất phổ biến làm nhu cầu trong tiêu thụ năng lượng giảm. Khi kết hợp với không thường xuyên luyện tập thể thao sẽ làm tăng nguy cơ béo phì.
Thiếu ngủ gây bệnh béo phì
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng thiếu ngủ có thể dẫn đến tăng nguy cơ béo phì ở cả trẻ em và người lớn. Khi chúng ta không ngủ đủ giấc, cơ thể sản sinh ra hormone ghrelin gây kích thích sự thèm ăn. Đồng thời, thiếu ngủ lại ức chế sản xuất lepin – loại hormone làm giảm cảm giác thèm ăn. Như vậy có thể thấy rằng thiếu ngủ có liên quan mật thiết đến tình trạng thừa cân, béo phì của bạn.
Mắc các bệnh lý nền
Béo phì còn đến từ các vấn đề y tế. Một số bệnh lý nền là nguyên nhân tiềm ẩn gây béo phì như bệnh suy tuyến giáp và hội chứng cashing. Những loại thuốc điều trị các bệnh tiểu đường, tim mạch, trầm cảm cũng khiến người bệnh dễ bị béo phì hơn.
