Mỗi năm, tại Việt Nam có khoảng 200.000 người mắc bệnh đột quỵ (tai biến mạch máu não), trong đó có 50% số ca tử vong và 90% số bệnh nhân sống sót sau đột quỵ đang phải sống chung với các bệnh lý về thần kinh và vận động. Đây là một căn bệnh nguy hiểm hàng đầu, là nguyên nhân gây tử vong chính tại Việt Nam. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn đọc những thông tin hữu ích về căn bệnh này, chúng ta hãy cùng theo dõi nhé!
1. Đột quỵ là gì?
Đột quỵ (hay tai biến mạch máu não) là tình trạng não bộ bị tổn thương nghiêm trọng. Điều này xảy ra khi quá trình cung cấp máu bị gián đoạn hoặc suy giảm khiến cho các tế bào não không được cung cấp đủ oxy và chất dinh dưỡng. Từ đó dẫn đến sự chết của các tế bào não trong thời gian ngắn và gây nên đột quỵ.
Đột quỵ là một căn bệnh gây nguy hiểm hàng đầu cho sức khỏe. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 2 và là nguyên nhân gây tàn phế thứ 3 trên thế giới.
Có 3 loại đột quỵ chính đó là:
- Đột quỵ do thiếu máu cục bộ: Đột quỵ do thiếu máu cục bộ xảy ra khi lưu lượng máu giàu oxy đi đến não bị tắc nghẽn gây thiếu máu não cục bộ.
- Đột quỵ xuất huyết: Xảy ra khi một động mạch trong não bị rò rỉ hoặc bị vỡ. Lượng máu này gây áp lực lên các tế bào não bộ và làm tế bào não bị tổn thương.
- Đột quỵ do thiếu máu cục bộ thoáng qua: Loại đột quỵ này là do dòng máu đến não bị tắc nghẽn trong một khoảng thời gian ngắn và thường không quá 5 phút.
2. Dấu hiệu nhận biết bệnh đột quỵ
Các dấu hiệu thường gặp giúp nhận biết một người bị đột quỵ hay không đó là:
- Một bên mặt bị xệ xuống khi cười.
- Tê hoặc yếu cánh tay. Đặc biệt, khi giơ cả 2 tay sẽ có 1 cánh tay hạ xuống thấp hơn và không ổn định.
- Nói ngọng hoặc gặp khó khăn khi nói dù người đó hoàn toàn tỉnh táo.
- Gặp vấn đề về thị lực, có thể ở 1 hoặc cả 2 bên mắt.
- Cơ thể mệt mỏi, kiệt sức.
- Khó khăn trong việc đi lại.
Khi có những triệu chứng kể trên, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức để được chữa trị kịp thời.
3. Những nguyên nhân gây đột quỵ
3.1. Yếu tố bệnh nền
Các nghiên cứu đã chỉ ra những bệnh lý nền có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh đột quỵ ở bệnh nhân đó là:
- Bệnh tim mạch
- Đái tháo đường
- Huyết áp cao
- Béo phì
3.2. Yếu tố di truyền
Nếu trong gia đình có người thân từng bị đột quỵ thì bạn có nguy cơ mắc bệnh này cao hơn so với những người khác.
Không những thế có một số bệnh do di truyền và bẩm sinh cũng là một nguyên nhân quan trọng dẫn đến đột quỵ, ví dụ như bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm và bệnh phình Berry.
3.3. Yếu tố tuổi tác, giới tính
Tuổi tác và giới tính cũng là một trong những nguyên nhân thường gặp. Các nghiên cứu chỉ ra rằng người cao tuổi có nguy cơ bị đột quỵ cao hơn so với người trẻ tuổi. Đồng thời, đàn ông thường có tỷ lệ mắc bệnh này cao hơn so với phụ nữ. Tuy nhiên điều này sẽ thay đổi khi phụ nữ bước vào thời kỳ mãn kinh.
3.4. Yếu tố thần kinh
Liên tục căng thẳng có thể làm tăng huyết áp. Thêm vào đó, đối phó với sự căng thẳng có thể đóng góp vào những thói quen không lành mạnh như hút thuốc lá và ăn quá nhiều. Tìm kiếm những cách lành mạnh để xử lý căng thẳng là rất quan trọng.
Tăng huyết áp có thể diễn ra khi tinh thần liên tục bị căng thẳng. Thêm vào đó khi căng thẳng người bệnh thường kèm theo những thói quen không lành mạnh. Những thói quen đó nhằm giải tỏa căng thẳng nhưng nó lại đem đến những hậu quả khôn lường.
3.5. Yếu tố lối sống
Lối sống không lành mạnh là một yếu tố tác động không nhỏ đến sức khỏe của chúng ta. Việc sử dụng các thực phẩm có hại cho sức khỏe, nhiều cholesterol, dầu mỡ… Kèm theo đó là thói quen lười vận động kết hợp với việc sử dụng đồ uống có cồn và thuốc lá, chất kích thích đều là nguyên nhân gây bệnh ở người trẻ tuổi.
4. Cách phòng ngừa bệnh đột quỵ
4.1. Dùng thuốc điều trị
Chúng ta đều biết các bệnh lý nền như bệnh tim mạch, cao mỡ máu, cao huyết áp hoặc tiểu đường,…có thể dẫn tới đột quỵ. Do đó, ở những người mắc phải các căn bệnh trên cần sử dụng thuốc điều trị theo chỉ dẫn của bác sĩ để tình trạng bệnh không tiến triển nặng hơn.
4.2. Lối sống lành mạnh
Hãy bổ sung những thực phẩm lành mạnh vào trong thực đơn ăn uống hàng ngày của bạn. Những thực phẩm giàu chất xơ và ít chất béo bão hòa chính là sự lựa chọn hoàn hảo cho sức khỏe.
Hoạt động thể chất giúp duy trì cân nặng, cân bằng huyết áp và mỡ máu. Tập luyện thể thao hợp lý trong ít nhất 30 phút mỗi ngày mang lại rất nhiều lợi ích. Đồng thời không nên sử dụng rượu, bia và chất kích thích để không làm tình trạng sức khỏe của bạn xấu đi. Những thực phẩm này rất có hại cho cơ thể bởi khả năng làm tăng huyết áp, kích thích thần kinh và chứa nhiều chất độc khác đối với cơ thể.
